หมายเหตุ : เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากในปัจจุบันมีการนำเทคโนโลยี

เครื่องมือ เครื่องจักร อุปกรณ์ สารเคมี และสารเคมีอันตรายมาใช้ในกระบวนการผลิต การก่อสร้าง และบริการ แต่ขาดการพัฒนาความรู้ความเข้าใจควบคู่กันไป ทำให้ส่งผลกระทบต่อผู้ใช้แรงงานในด้านความปลอดภัยอาชีวอนามัย สภาพแวดล้อมในการทำงาน และก่อให้เกิดอันตรายจากการทำงาน จนถึงแก่บาดเจ็บ พิการทุพพลภาพ เสียชีวิต หรือเกิดโรคอันเนื่องจากการทำงานซึ่งมีแนวโน้มสูงขึ้นและทวีความรุนแรงขึ้นด้วย

ประกอบกับพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑ มีหลักการส่วนใหญ่เป็นเรื่องการคุ้มครองแรงงานทั่วไปและมีขอบเขตจำกัดไม่สามารถกำหนดกลไกและมาตรการบริหารงานความปลอดภัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ดังนั้น เพื่อประโยชน์ในการวางมาตรการควบคุม กำกับ ดูแล และบริหารจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงานอย่างเหมาะสม สำหรับป้องกัน สงวนรักษาทรัพยากรบุคคลอันเป็นกำลังสำคัญของชาติ สมควรมีกฎหมายว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเป็นการเฉพาะ จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้

ทั้งนี้พระราชบัญญัติ ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ ฉบับนี้ ยังมีการกำหนดไว้ใน หมวด ๗  มาตรา ๕๒ ให้มีสถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน และมีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้

(๑) ส่งเสริมและแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการ

ทำงาน

(๒) พัฒนาและสนับสนุนการจัดทำมาตรฐานเพื่อส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย

และสภาพแวดล้อมในการทำงาน

(๓) ดำเนินการ ส่งเสริม สนับสนุน และร่วมดำเนินงานกับหน่วยงานด้านความปลอดภัย

อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของภาครัฐและเอกชน

(๔) จัดให้มีการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม

ในการทำงาน ทั้งในด้านการพัฒนาบุคลากรและด้านวิชาการ

(๕) อำนาจหน้าที่อื่นตามที่กำหนดในกฎหมาย

ให้กระทรวงแรงงานจัดตั้งสถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อม ในการทำงานโดยอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของรัฐมนตรี ทั้งนี้ ภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ

ทึ่มาของบทความ

http://voicelabour.org/?p=4092

ตรุษจีนระวังเพลิงไหม้

ปภ. เตือนระวังเพลิงไหม้ช่วงเทศกาลตรุษจีน

                กระทรวงมหาดไทย โดยกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย เตือนประชาชนระมัดระวังเพลิงไหม้และอุบัติภัยจากประทัดในช่วงเทศกาลตรุษจีน ปิดวาล์วถังก๊าซและดับไฟให้สนิทหลังประกอบอาหาร จุดธูปเทียนและกระดาษเงินกระดาษทองในภาชนะทนไฟที่สามารถควบคุมการลุกลามของไฟได้ง่าย ห้ามจุดประทัดในบ้านเรือนใกล้สายไฟฟ้า เพราะประกายไฟอาจกระเด็นไปถูกวัสดุที่ติดไฟง่ายทำให้เกิดเพลิงไหม้ได้

นายอนุชา  โมกขะเวส อธิบดีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย เปิดเผยว่า เทศกาลตรุษจีนหรือเทศกาลปีใหม่ของชาวจีนในปีนี้ตรงกับช่วงวันที่ ๑๒ - ๑๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๓ ซึ่งช่วงดังกล่าวมีสถิติอุบัติภัยสูงกว่าปกติ สร้างความสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินจำนวนมาก เนื่องจากตามประเพณีปฎิบัติจะมีการจัดพิธีสักการะบูชาเทพเจ้าและบรรพบุรุษ โดยการประกอบอาหาร

การจุดธูปเทียน การจุดประทัด การเผากระดาษเงินกระดาษทอง และการประดับประดาดวงไฟตามบ้านเรือน เพื่อเป็นการป้องกันอุบัติภัยที่มักเกิดขึ้นในช่วงเทศกาลตรุษจีน กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ขอเน้นย้ำให้ทุกคนร่วมป้องกันอัคคีภัย

โดยปฎิบัติดังนี้ การประกอบอาหาร เพิ่มความระมัดระวังในการใช้ก๊าซหุงต้มและวัตถุไวไฟประเภทอื่นๆ ดับไฟและปิดวาว์ลถังก๊าซให้สนิทหลังประกอบอาหาร การจุดธูปเทียนไหว้บรรพบุรุษ ควรจุดในภาชนะที่ทนไฟและดับไฟให้สนิทก่อนออกจากบ้านการเผากระดาษเงินกระดาษทอง ควรเผาในภาชนะที่ปิดมิดชิด สามารถควบคุมการลุกลามของไฟได้ง่าย หรือเผาในที่โล่งแจ้ง ห้ามเผาในบริเวณพงหญ้าแห้งหรือกองกระดาษ เพราะจะทำให้ไฟลุกลามได้ง่ายจนยากต่อการควบคุมเพลิง การใช้อุปกรณ์ไฟฟ้า หมั่นตรวจสอบสายไฟและอุปกรณ์ไฟฟ้าทุกชนิด หากพบว่าชำรุดควรดำเนินการซ่อมแซมทันที ไม่ใช้เครื่องไฟฟ้าติดต่อกันเป็นเวลานาน และก่อนออกจากบ้านควรดึงปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้า ปิดสวิตซ์ไฟให้เรียบร้อย เพราะอาจเป็นต้นเหตุให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจรจนเกิดเพลิงไหม้ได้ การจุดประทัด ไม่จุดประทัดภายในบ้านเรือน ใกล้สายไฟ เพราะประกายไฟอาจกระเด็นไปติดวัสดุที่ติดไฟง่ายทำให้เกิดเพลิงไหม้ ห้ามยื่นอวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายเข้าใกล้ประทัดที่จุดแล้ว ให้นำประทัดไปผูกหรือแขวนอยู่กับที่แล้วใช้ธูปต่อ เมื่อจุดติดแล้วให้ถอยห่างจากบริเวณที่จุดในระยะไม่ต่ำกว่า ๑๐ เมตร เพื่อป้องกันเสียงประทัดทำลายแก้วหูและสะเก็ดไฟกระเด็นเข้าตา ทำให้ตาบอด ห้ามจุดประทัดครั้งละจำนวนมากๆ จัดเตรียมถังน้ำไว้ใกล้ๆ หากเกิดเพลิงไหม้จะได้ดับไฟได้ทันท่วงที ที่สำคัญผู้ปกครองควรดูแลบุตรหลานไม่ให้จุดประทัดเล่นอย่างผาดโผน เช่น โยนใส่กัน จุดประทัดในภาชนะประเภทแก้วหรือกระเบื้อง เพราะอาจได้รับอันตรายจากเศษภาชนะที่แตกกระจาย กรณีที่ประทัดดับก่อนระเบิด ควรทิ้งไว้ประมาณ ๑๕ นาที แล้วค่อยจุดซ้ำอีกครั้ง สุดท้ายนี้ หากประชาชนประสบอุบัติภัยในช่วงเทศกาลตรุษจีนสามารถแจ้งเหตุได้ทางสายด่วนนิรภัย ๑๗๘๔ ตลอด ๒๔ ชั่วโมง เพื่อประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้การช่วยเหลือโดยด่วนต่อไป

และเพื่อเป็นการป้องกันเพลิงไหม้ ทุกๆครัวเรือนครัวจะมีถังดับเพลิงติดบ้านไว้เพื่อเกิดเหตุที่คาดไม่ถึงจะได้นำถังดับเพลิงมาใช้ดับเพลิงได้ทันเวลา

การใช้สายส่งน้ำดับเพลิง

( Fire delivery hose)

เมื่อไฟลุกไหม้นานกว่า 4 นาที อุณหภูมิความร้อนจะสูงมากขึ้น  การควบคุมไฟจึงต้องมีอุปกรณ์ที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น  อาทิ

• • สายส่งน้ำดับเพลิง   ( Fire  Delivery Hose)
  • เครื่องสูบน้ำดับเพลิง (Fire  pump)
  • สายสูบน้ำดับเพลิง (Suction  Hose)
  • ท่อทางจ่ายน้ำดับเพลิง (Fire  Hydrant)

การใช้สายส่งน้ำดับเพลิง

1. ท่าแบกสาย

ลักษณะของท่าแบกสาย  คือยืนท่าตรง โดยให้สายส่งน้ำดับเพลิง วางไว้ที่พื้นด้านหน้าม้วนสายไว้ให้ข้อต่อตัวเมียอยู่ด้านใน

ข้อต่อตัวผู้อยู่ด้านบน และหันเข้าหาตัว  วางอยู่ในตำแหน่งห่างจากปลายเท้าด้านขวาประมาณ  1  คืบ(ครึ่งก้าว)

• • คำบอก-คำสั่ง  “ แบกสาย – ทำ “  ( แบกสาย – คำบอก / ทำ – คำสั่ง )

การปฏิบัติ  ท่านี้มี 3 จังหวะ  ( โดยเริ่มให้ทำปิดจังหวะทีละขั้นตอน  นับ 1..,2…,3…

ก่อนเมื่อเห็นว่าคล่องแล้วจึงให้ทำเปิดจังหวะนับต่อเนื่อง )

1.1  จังหวะ 1 เมื่อได้ยินคำสั่งว่า “ทำ” สิ้นสุดลง ให้ก้าวเท้าซ้ายไปข้างหน้าประมาณ 1 ก้าว อย่างรวดเร็ว  แข็งแรง

ร่างกายยังคงอยู่ในลักษณะตรง (ถ้าวิทยากรบอกให้ทำปิดจังหวะ ก็ต้องนับ ..1 ด้วย)

1.2  จังหวะ 2 ให้ย่อคัวลงนั่งชันเข่า มือทั้งสองข้างจับสายส่งน้ำดับเพลิง ในลักษณะแบมือให้หูข้อต่อตัวเมีย

อยู่ระหว่างนิ้วโป้งและนิ้วชี้  จากนั้นให้ลุกขึ้นยืน พร้อมแบกสายวางไว้บนบ่าด้านขวา  ร่างกายอยู่ในลักษณะตรง

( พร้อมนับ…2 )

1.3  จังหวะ 3 ให้ลดมือซ้ายเฉียดลำตัวลง พร้อมชักเท้าซ้ายชิดกับเท้าขวาในท่าตรงอย่างรวดเร็ว และแข็งแรง

(พร้อมนับ…3 )

2. ท่าวางสาย

ลักษณะของท่าวางสาย  คือกำลังอยู่ในท่าแบกสาย

• • คำบอก-คำสั่ง  “ วางสาย – ทำ ” ( วางสาย – คำบอก / ทำ – คำสั่ง )

การปฏิบัติ  ท่านี้มี 3 จังหวะ

2.1  จังหวะ 1 เมื่อได้ยินคำสั่งว่า “ทำ” สิ้นสุดลงให้ก้าวเท้าซ้ายไปข้างหน้าประมาณ 1 ก้าว พร้อมยกมือซ้าย

จับหูข้อต่อตัวเมียในลักษณะแบบมือให้หูข้อต่ออยู่ระหว่างนิ้วโป้งและนิ้วชี้ ร่างกายอยู่ในลักษณะตรง ( พร้อมกับนับ…1 )

2.2  จังหวะ 2  ย่อตัวลงนั่งชันเข่า วางสายไว้ด้านหน้าตำแหน่งเดิม แล้วลุกขึ้นยืนตรง ( พร้อมนับ…2 )

2.3  จังหวะ 3 ชักเท้าซ้ายชิ่ดเท้าขวา อยู่ในลักษณะท่าตรงอย่างรวดเร็ว และแข็งแรง  ( พร้อมนับ…3 )

3. ท่าส่งข้อต่อ …(เพื่อวิ่งสาย)

ลักษณะของท่าส่งข้อต่อ คือ กำลังอยู่ในท่าแบกสาย

• • คำบอก-คำสั่ง  “ ส่งข้อต่อ – ทำ ”

การปฎิบัติ มี 3 ขั้นตอน

3.1 จังหวะ 1  เมื่อได้ยินคำสั่งว่า “ทำ”  ให้ทำตามจังหวะของข้อ 2.1  ( พร้อมนับ…1 )

3.2 จังหวะ 2 นั่งชันเข่า วางสายไว้ด้านหน้าตำแหน่งเดิม  ใช้มือขวาบิดสายส่งน้ำ ให้ข้อต่อตัวผู้หันออกไปด้านหน้า

(พร้อมนับ…2 )

3.3 จังหวะ 3  ใช้มือซ้ายจับกุมที่หูข้อต่อตัวเมีย   มือขวาจับข้อต่อตัวผู้ และส่งไปให้เพื่อนที่รอรับอยู่ด้านขวามือ

พร้อมกับพูดดังๆว่า “ ข้อต่อ ” ( แทนการนับ 3 )  จากนั้นเพื่อนที่อยู่ด้านหลัง จะเข้ารับข้อต่อตัวผู้ทางด้านขวาของคนส่ง

และใช้เท้าขวาเหยียบสายไว้เพื่อกันไม่ให้สายหลุดมือเพื่อนที่อยู่ด้านหน้าจะยกสายส่งน้ำขึ้นทั้ง 2 มือในลักษณะจับกุม

(ไม่ใช่เสียบนิ้วโป้งและนิ้วชี้แบบท่าแบกสาย) ยกขึ้นระดับหน้าอก  กางข้อศอกทั้ง 2 ข้างออกพร้อมวิ่งสาย(คลี่สาย)

วิ่งไปด้านหน้า โดยให้สายน้ำฯอยู่ด้านขวา ( จะไม่วิ่งคล่อมสายเด็ดขาด)

4. ท่าสวม(ต่อ)ข้อต่อ

• • คำบอก-คำสั่ง  “สวม(ต่อ)ข้อต่อ – ทำ”  ( สวมข้อต่อ – คำบอก / ทำ – คำสั่ง )

การปฏิบัติ  ต่อเนื่องจากการวิ่งคลี่สายออกจนสุด

• • • อยู่ในลักษณะท่ายืน โดยก้าวเท้าซ้ายไปข้างหน้าประมาณ 1 ก้าว  ย่อเข่าซ้ายลงเล็กน้อย  และให้ขาขวา

เหยียดตรึงไปด้านหลัง

• • • มือซ้ายจับที่หัวข้อต่อตัวเมีย ในลักษณะหงายฝ่ามือและหันข้อต่อเข้าหาตัว เหยียดแขนซ้ายให้ตรึง

โดย ใช้หลังมือวางไว้บนหัวเข่าซ้าย

• • • มือขวาจับข้อต่อตัวผู้ในลักษณะจับกำคว่ำมือและหันออก  พร้อมต่อข้อต่อทันที หลังคำบอก-คำสั่ง

“สวมข้อต่อ-ทำ”

5.ท่า ปลดข้อต่อ

ลักษณะท่าปลดข้อต่อ จะต่อเนื่องมาจาก ท่าต่อหัวข้อต่อ

• • คำบอก-คำสั่ง  “ปลดข้อต่อ – ทำ”  (ปลดข้อต่อ – คำบอก / ทำ – คำสั่ง)

การปฎิบัติคือ เมื่อได้ยินคำสั่งว่า “ทำ” ให้ยกขาคร่อมสายส่งน้ำฯ  ใช้หัวเข่าทั้งสองข้างหนีบหัวข้อต่อตัวผู้ไว้

ให้แน่นแข็งแรง เท้าตรึงกับที่  ก้มลงเล็กน้อยใช้กำลังมือจับหูข้อต่อตัวเมียทั้งสองข้าง  แล้วถ่างและดันออกจาก

ข้อต่อตัวผู้ผู้ที่ทำหน้าที่ในการดับเพลิง จะต้องได้รับการฝึกฝนมาจึงจะใช้สายส่งน้ำดับเพลิงชนิดต่างๆ

ได้อย่างมีประสิทธิภาพ  แต่ในขั้นตอนการใช้อุปกรณ์เหล่านี้จะต้องมีสื่อสัญญานมือเพื่อควบคุมน้ำในการดับเพลิง

คู่มือเล่มนี้จึงนำมาลงไว้ให้เพื่อเป็นความรู้เสริมดังต่อไปนี้

สื่อสัญญานมือเพื่อควบคุมน้ำดับเพลิง

การจัดทีมสายส่งน้ำดับเพลิง

HOSE TEAM
ในการที่จะใช้น้ำเข้าทำการดับเพลิงนั้นมีความจำเป็นและสำคัญมาก หากพนักงานดับเพลิงรู้จักการใช้ถังดับเพลิง
อย่างถูกต้อง และมีการปฏิบัติงานตามหน้าที่ที่ได้รับอย่างถูกวิธี
1. ทีมหัวฉีดน้ำ (Hose team) ปกติจะมีพนักงานดับเพลิง ตั้งแต่ 3 คน หรือมากกว่าในการควบคุม การปฏิบัติการ
ฉีดน้ำ ซึ่งจะมีหน้าที่ในการช่วยฉีดน้ำลดความร้อน ให้กับเครื่องมืออุปกรณ์ที่ถูกความร้อนของไฟและ  ไฟที่ไหม้น้ำมัน
ที่หกรั่วไหล ให้อยู่ในบริเวณจำกัด
2. ทีมเข้าทำการดับเพลิงโดยใช้ม่านน้ำ (Attack Team) ปกติก็คือทีมหัวฉีดน้ำ กับผู้นำเข้าทำการดับเพลิง (Leader)
ในการที่สามารถจะใช้ทีมหัวฉีดน้ำเข้าไปใกล้กับไฟ เพื่อที่จะทำการปิดวาล์ว หรือทำการดับเพลิงด้วยผงเคมีแห้งในระยะ
ใกล้ กลุ่มทีมเข้าทำการดับเพลิงโดยใช้ม่านน้ำ (Attack Group) ปกติจะใช้การจัดทีมเข้าทำการดับเพลิง 2 ทีม กับผู้นำเข้า
ทำการดับเพลิง (Leader) ในการที่สามารถจะใช้กลุ่มหัวฉีดน้ำเข้าไปในบริเวณเพลิงไหม้ เพื่อทำการปิดวาล์ว หรือดับเพลิง
ด้วยผงเคมีแห้งในระยะใกล้ ผู้นำเข้าทำการดับเพลิง (Leader) จะเป็นผู้ที่รับผิดชอบ กลุ่มทีมเข้าทำการดับเพลิงจะทำหน้าที่
นำทางและปรับหัวฉีดน้ำตามสถานการณ์ และเป็นผู้ที่รับผิดชอบเกี่ยวกับลูกทีมว่ามีการปกป้องจากอันตรายอย่างดี เช่น
หน้ากากกันความร้อนต้องลงมาอยู่ในตำแหน่งด้านหน้า คอเสื้อดับเพลิงติดกระดุมครบ ใส่ถุงมือ ชายรองเท้าถูกดึงขึ้น
สายรัดคางรัดแน่น ฯลฯ
ข้อควรระวัง
ห้ามไม่ให้ยื่นมือ หน้า หรือส่วนหนึ่งส่วนใดของอวัยวะ เข้าไปในม่านฝอยน้ำที่ทำหน้าที่ป้องกันความร้อนให้เด็ดขาด เพราะเปลวไฟ
จะพุ่งผ่านม่านน้ำอย่างแรง จะเกิดไฟลวกได้
3. ตำแหน่งของทีมเข้าทำการดับเพลิงโดยใช้ม่านน้ำ จะต้องอยู่กับที่ยกเว้นภายใต้คำสั่งของผู้นำทีมจะสั่งให้เข้า คอย ไปทาง
ซ้ายหรือทางขวาเท่านั้น ทุกคนจะต้องอยู่ภายในระหว่างสายน้ำทั้งสองสาย
- พนักงานหัวฉีด จะทำการฉีดตามคำสั่งของผู้นำทีมเท่านั้น
หมายเหตุ หากผู้นำทีม แยกอีกทีมไปเพื่อดับไฟอีกจุดหนึ่งนั้น ผู้ทำหน้าที่หัวฉีดจะรักษาการณ์แทนผู้นำทีม 
- พนักงานถือสายหมายเลข 2 จะเป็นผู้ช่วยสนับสนุนการจับถือ เพื่อผ่อนแรงดันที่เกิด จากหัวฉีด เพื่อจะให้พนักงานที่ถือหัวฉีดสามารถใช้หัวฉีดน้ำได้อย่างสะดวกและมี ประสิทธิภาพ ฉะนั้นพนักงานที่ถือหัวฉีดไม่ควรที่จะต้องรับแรงดันที่เกิดจากหัวฉีด
- พนักงานถือสายหมายเลข 2 จะยืนตำแหน่งหลังพนักงานที่ถือหัวฉีด ประมาณ 1 ช่วง   แขนโน้มตัวไปด้านหน้าใกล้กับไหล่ของพนักงานหัวฉีด เท้าทั้งสองอยู่ในตำแหน่งประมาณความกว้างของช่วงไหล่ โดยทำมุม
ประมาณ 20-25 องศา หรือ 9-11 นิ้ว จาก แนวสายส่งน้ำดับเพลิง พยายามหลีกเลี่ยง ไม่ให้เท้าสะดุดกับบุคคลที่อยู่ข้างหน้าและ
ข้างหลังในระหว่างการรุกหรือถอย
- พนักงานถือสายหมายเลข 3 จะเป็นผู้ทำหน้าที่วัดสายให้อยู่ในสภาพเรียบร้อย หรือ ปกติไม่ว่าจะเป็นตอนรุกหรือถอย รวมทั้ง
รับผิดชอบการไหลและปริมาณของน้ำ จาก หัวต่อน้ำดับเพลิงถึงหัวฉีดไม่ให้ขาดระยะ
- พนักงานถือสายหมายเลข 3 จะอยู่ประมาณ 15-20 ฟุต ต่อจากพนักงานถือสายหมาย เลข 2 โดยถือสายให้ตกท้องช้าง แตะดิน
เล็กน้อย เพื่อลดแรงดันถอยหลังจากหัวฉีด ให้คอยตรวจสอบสภาพวางตัวของสายส่งน้ำดับเพลิง ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง เพื่อ
ให้การเคลื่อนตัวของสายส่งน้ำดับเพลิงเป็นไปอย่างเรียบร้อย
หมายเหตุ
ความสูงของพนักงานถือหัวฉีดกับพนักงานถือสาย จะเป็นสาเหตุที่ทำให้หัวฉีด ฉีดลงหรือฉีดขึ้น เช่น ถ้าพนักงานถือสายหมายเลข 2
สูงกว่าพนักงานถือหัวฉีด แนวการฉีดของน้ำจะกดลง ฉะนั้นพนักงานทุกคน ควรจะต้องคำนึงถึง โดยให้สายส่งน้ำดับเพลิง อยู่ในระดับ
แนวราบเดียวกัน ให้จำไว้ว่าพนักงานที่มีหน้าที่ถือสายหมายเลข 2จะต้องเป็นผู้ช่วยให้กับพนักงานถือหัวฉีดน้ำทำงานด้วยความ
สะดวกและง่าย
4. การสั่งงาน และการเข้าปฏิบัติการดับเพลิง
คำเตือน จะต้องมีพนักงานถือหัวฉีด พนักงานถือสายดับเพลิง ให้เพียงพอก่อนที่จะทำการเปิดน้ำเข้าสาย

ขั้นตอนการสั่งทีมเข้า
- "เปิดน้ำ" เปิดน้ำจากวาล์วต่อน้ำช้า ๆ 
- "เปิดหัวฉีด" เริ่มเปิดและปรับหัวฉีด
ข้อควรระวัง
หลังจากที่ปรับหัวฉีดเรียบร้อยแล้ว ให้ถอยมือห่างจากที่ปรับหรือวาล์ว หัวฉีดเพราะหากเกิดการสะดุดมืออาจจะพลาดไปถูกวาล์ว
ปิดน้ำได้การปรับหัวฉีดน้ำ โดยทั่วไปจะมีการปรับได้ 3 แบบ คือ :
- ฉีดตรง - โดยการปรับหัวตามเข็มนาฬิกา ประโยชน์ก็เพื่อฉีดในระยะไกล ลดความร้อนให้กับ บริเวณใกล้เคียง
- ม่านแรงดัน - เป็นการปรับหัวที่ระดับกึ่งกลาง เพื่อใช้ทำเป็นที่กำบัง และผลักความร้อนและเปลว ควันไฟออกประโยชน์เพื่อเริ่มเข้า
ทำการดับเพลิง
- ม่านฝอย - โดยการปรับหัวทวนเข็มนาฬิกา ม่านน้ำชะฉีดออกทำมุมประมาณ 90 ถีง 120 องศา    ประโยชน์เพื่อป้องกันความร้อนและเปลวควันไฟ ให้กับพนักงานดับเพลิงที่เข้าทำการ ดับเพลิง
หมายเหตุ
ในการฝึกระยะต้นนั้น ให้ผู้นำทีมเป็นผู้ปรับหัวฉีด จนกว่าพนักงานถือหัวฉีด มีความเข้าใจการปรับดีแล้ว จึงสามารถให้พนักงานถือหัวฉีดเป็นผู้ปรับได้ และต้องจำไว้ว่า การปรับหัวฉีด การเคลื่อนที่ของพนักงานดับเพลิงจะต้องเป็นไปอย่างช้า ๆ เพราะทุกครั้งที่มีการปรับและเคลื่อนย้ายหัวฉีด ไฟนั้นก็จะเกิดการเปลี่ยนแปลงตอบโต้กลับด้วย ฉะนั้นจะต้องตัดสินใจให้ถูกต้องที่สุด ไฟที่เกิดจากน้ำมันนั้น เป็นไฟที่อันตรายมาก จะต่อสู้กลับเหมือนเช่นสุนัขจนตรอก การที่จะทำอะไรนั้นควรใช้ความระมัดระวัง
- "เตรียมตัวรุก" - พนักงานทุกคนเตรียมตัวที่จะเคลื่อนไปข้างหน้า แต่ไม่ก้าวเท้าจนกว่าผู้นำทีมจะสั่ง "รุก"
- "รุก" - ให้ก้าวเท้าหน้าไปข้างหน้า 1 ก้าว ตามด้วยเท้าหลัง 1 ก้าว ทุกครั้งที่สั่งว่า "รุก"
หมายเหตุ
การเคลื่อนย้ายที่ละก้าวนั้น จะเกิดผลดีที่จะให้แน่ใจว่าทุกก้าวที่เคลื่อนไปนั้น มั่นคง ไม่ลื่น ล้มหรือสะดุด

คำเตือน ไฟที่เกิดจากน้ำมันนั้น เคลื่อนไหวเปลี่ยนทิศทางอยู่ตลอดเวลา ฉะนั้นขณะที่รุกเข้าดับไฟจะต้องปฏิบัติ คือ
1. ยืนอย่างมั่นคง ตามสบายไม่เกร็งโดยมีระยะห่างหน้าหลังพอสมควร เท้าของผู้นำทีม จะอยู่ในตำแหน่ง ประมาณ 20-25 องศา หรือ 9-11 นิ้ว ภายในแนวของสายส่งน้ำดับเพลิง
2. เมื่อได้รับคำสั่ง "เตรียมตัวรุก" ให้เคลื่อนน้ำหนักตัวอยู่ที่เท้าหลัง เพื่อป้องกันการ สะดุดหรือล้มไปข้างหน้า
3. เมื่อได้รับคำสั่ง "รุก" ให้เคลื่อนเท้าหน้าไปด้านหน้า ให้ใกล้กับพื้นให้มากที่สุด เพื่อ ให้เท้าทั้งสองนั้นอยู่มั่นคงบนพื้นตลอดเวลา
4. เคลื่อนเท้าหลังตาม จนระยะห่างระหว่างเท้าปกติ
5. การถอยหรือการเคลื่อนย้ายไปด้านข้าง ก็ปฏิบัติเช่นเดียวกับการรุก 
- เตรียมตัวเคลื่อนที่ไปทางด้านข้าง (ด้านขวาหรือด้านซ้าย) พนักงานทุกคน เตรียมตัวที่จะเคลื่อนที่ตามคำสั่งของผู้นำทีม หลังจาก
ที่มีการปรับระดับแนวหัวฉีดและสายส่งน้ำเรียบร้อย
- การเคลื่อนที่ตามคำสั่งของผู้นำทีม หลังจากที่มีการปรับระดับแนวหัวฉีดและ สายส่งน้ำเรียบร้อย

- การเคลื่อนย้ายของหัวฉีด
1. ฉีดลง ฉีดขึ้น ฉีดไปทางขวา ฉีดไปทางซ้าย
2. แนวหัวฉีสูง แนวหัวฉีดต่ำ พนักงานทุกคนจะต้องลดหรือยกหัวฉีดและสายส่งน้ำให้ได้ระดับเดียวกันตลอดเวลา
- "เตรียมตัวถอย" - พนักงานจัดสายต้องพร้อมก่อนที่พนักงานถือหัวฉีดและถือสายจะถอย น้ำหนัก ตัวควรอยู่ที่เท้าหน้า
เล็กน้อยเพื่อป้องกันการหงายหลังหรือสะดุด
- "ปิดหัวฉีด" - ให้ทำการปิดวาล์วหัวฉีดอย่างช้า ๆ ป้องกันแรงกระแทกกลับของน้ำ
- "เก็บหัวฉีด" - ให้พนักงานหัวฉีดตีวงสายส่งน้ำให้เป็นวงกลม เพื่อที่จะวางหัวฉีดลงบนสายส่ง น้ำดับเพลิง
เมื่อหัวฉีดไม่มีน้ำ สาเหตุอาจมาจาก สายส่งน้ำหลุดหรือขาด
- การวางตำแหน่งของสายส่งน้ำดับเพลิง แต่ละทีมจะต้องคำนึงถึงสถานการณ ที่สายส่งน้ำสายใดสายหนึ่งขาดอีกหนึ่ง
สายส่งน้ำจะต้องใช้การได้เสมอเพื่vป้อง กันความร้อนให้กับอีกทีมหนึ่งได้ 
- เมื่อสายใดสายหนึ่ง ไม่มีน้ำ พนักงานหัวฉีดน้ำจะเป็นคนแรกที่จะรู้จากการ สังเกตม่านของน้ำ สิ่งที่จะต้องทำคือ 
1. พนักงานถือหัวฉีดจะต้องตะโกนบอกว่า "ไม่มีน้ำ"
2. พนักงานถือหัวฉีดจะต้องทำการปิดวาล์วหัวฉีดทันที
หมายเหตุ
เป็นกรณีเดียวที่พนักงานถือหัวฉีด จะสามารถปิดวาล์วน้ำได้อย่างรวดเร็ว
3. พนักงานถือหัวฉีดและพนักงานถือสายให้เคลื่อนไปข้างหลังผู้นำทีม โดยนำหัวฉีดและสายส่งน้ำมาด้วย
4. หัวฉีดน้ำอีกหัวที่ใช้งานอยู่จะต้องปรับให้มีม่านน้ำกว้างขึ้น เพื่อให้ ความปลอดภัยกับทั้งสองทีมให้มากที่สุด
5. ผู้นำทีมจะสั่งให้ทั้งสองทีมคอยเพื่อความปลอดภัย สถานการณ์ข้าง ต้นพนักงานทุกคนจะต้องปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง ตามขั้นตอนโดย
อัตโนมัติโดยไม่ต้องรอคำสั่งจากผู้นำทีม
การทำงานของทีมดับเพลิง
- เพื่อความปลอดภัยของทุกคน
-น้ำ เป็นสิ่งที่จำเป็นที่สุด ในการควบคุมเพลิง เพื่อให้การปฏิบัติการเป็นไปด้วยความเรียบร้อยควรควบคุมดูแลการใช้น้ำอย่างไกล้ชิด

ความปลอดภัยในการดับเพลิง
เป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด น้ำจะเป็นตัวที่ช่วยได้มากที่สุด หากถูกใช้อย่างถูกต้อง มีทีมงานที่ดี สิ่งที่จะกล่าวต่อไปนั้นเป็นกฎที่ควรจะ
ต้องจำไว้ คือ
1. ม่านน้ำแบบเป็นฝอย จะดูดซึมความร้อนได้ดีกว่าแบบฉีดตรงไกล
2. เมื่อใช้หัวฉีดแบบมีวาล์วเปิดปิด วาล์วจะต้องอยู่ในตำแหน่งเปิดสุด และปรับอยู่ที่ม่านน้ำเป็นฝอย ที่ตำแหน่งกว้างที่สุด
3. การติดต่อสื่อสาร ไม่ว่าจะเป็นการใช้เสียงหรือสัญญาณมือจะเป็นสิ่งจำเป็นมาก
4. น้ำมันและถังน้ำมัน ที่ลุกไหม้หาเปลี่ยนใหม่ได้ แต่มนุษย์เปลี่ยนแทนกันไม่ได้
5. การปรับหัวฉีดให้ถูกสถานการณ์นั้น มีผลอย่างมากต่อความปลอดภัย
6. การเคลื่อนย้ายเป็นอย่างมีระเบียบ เพื่อความมั่นคงแน่นอนป้องกันการสะดุดหรือลื่นล้มและทำให้หัวฉีดได้ทำงานอย่างมี  
ประสิทธิภาพ
7. หัวฉีดนั้นมีแรงดันต่อต้านถอยหลัง
8. การปิดวาล์วน้ำ จะต้องปิดทำอย่างช้า ๆ

คำเตือน ห้ามยื่นมือหรือหน้าเข้าไปในม่านน้ำเด็ดขาด
9. การวางแผนการณ์เข้าทำการดับเพลิงที่ดี จะทำให้การดับเพลิงง่ายขึ้น
10. เมื่อขณะที่ขึ้นลงบันได จะต้องถือสายอย่างมั่นคง
ข้อควรระวัง
ไฟที่เกิดกับน้ำมันนั้น เคลื่อนไหวในทุกทิศทางตามลักษณะของการฉีดน้ำ ฉะนั้นให้ทำการปรับและส่ายอย่างช้า ๆ

แปล เรียบเรียง เขียน จากคู่มือ Marine Fire Fighting, TEXAS A&M

ไฟเป็นพลังงานชนิดหนึ่งซึ่งก่อให้เกิดประโยชน์ต่อมนุษย์อย่างมหาศาล เพราะไฟเป็นต้นกำเนิดของพลังงานต่างๆ ที่มนุษย์นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน แต่ ไฟ” อาจก่อให้เกิดภัยอย่างมหันต์ได้ หากขาดความรู้หรือขาดความระมัดระวังในการใช้และการควบคุม ดูแลแหล่งกำเนิดไฟ ประชาชนทั่วไปควรรู้ภยันตรายจากไฟไหม้ เพื่อจะได้มีแผนการควบคุมการใช้ไฟ การใช้ความร้อนอย่างมีประสิทธิภาพ ปลอดภัย พร้อมทั้งเรียนรู้วิธีการป้องกันและระงับอัคคีภัยเพื่อลดภยันตรายที่จะเกิดขึ้นสิ่งที่ควรรู้ได้แก่   ภยันตรายจากไฟไหม้, การป้องกันและระงับอัคคีภัย, วิธีใช้เครื่องดับเพลิง, ขั้นตอนทั้ง 4 เมื่อมีไฟไหม้, หลัก 5 ต้องป้องกันไฟ, บัญญัติ 10 ประการในอาคารสูง, และความรู้เบื้องต้นเพื่อพ้นอัคคีภัย   และใช้แก๊สปลอดภัย





10 วิธี

โดยมีรายละเอียดดังนี้

1).ภยันตรายจากไฟไหม้

1.1 ไฟไหม้จะมีความมืดปกคลุม ไม่สามารถมองเห็นอะไรได้  ความมืดนั้นอาจเนื่องจากอยู่ภายในอาคารแล้วกระแสไฟฟ้าถูกตัด หมอกควันหนาแน่น หรือเป็นเวลากลางคืน

วิธีแก้ไข

• ติดตั้งอุปกรณ์ไฟส่องสว่างฉุกเฉิน ( Emergency Light )  ซึ่งทำงานได้ด้วยแบตเตอรี่ทันที ที่กระแสไฟฟ้าถูกตัด

• ติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรอง เมื่อกระ แสไฟฟ้าถูกตัด

• เตรียมไฟฉายที่มีกำลังส่องสว่างสูง ไว้ให้มีจำนวนเพียงพอในจุดที่สามารถนำมาใช้ได้สะดวก

• ฝึกซ้อมหนีไฟเมื่อไม่มีแสงสว่าง ด้วยตนเองทั้งที่บ้าน  ที่ทำงาน ในโรงแรม  หรือ แม้แต่ในโรงพยาบาล โดยอาจใช้วิธีหลับ

  ตาเดิน ( ครั้งแรกๆ ควรให้เพื่อนจูงไป ) และควรจินตนาการด้วยว่าขณะนี้กำลังเกิดเหตุเพลิง ไหม้

1.2 ไฟไหม้จะมีแก๊สพิษและควันไฟ

ผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บในเหตุเพลิงไหม้ประมาณ ร้อยละ 90  เป็นผลจากควันไฟ  ซึ่งมีทั้งก๊าซพิษ และทำให้ขาดออกซิเจน

วิธีแก้ไข

• จัดเตรียม หน้ากากหนีไฟฉุกเฉิน (Emergency smoke mask)

• ใช้ถุงพลาสติกใส ขนาดใหญ่ตักอากาศแล้วคลุมศีรษะหนีฝ่าควัน (ห้ามฝ่าไฟ)

• คืบ คลานต่ำ อากาศที่พอหายใจได้ยังมีอยู่ใกล้พื้น สูงไม่เกิน 1 ฟุต แต่ไม่สามารถทำได้เมื่ออยู่ในชั้นที่สูงกว่าแหล่ง

  กำเนิดควัน

1.3 ไฟไหม้จะมีความร้อนสูงมาก

หากหายใจเอาอากาศที่มีความร้อน 150 องศาเซลเซียสเข้าไป  ท่านจะเสียชีวิตทันที ในขณะที่เมื่อเกิดเพลิงไหม้แล้วประมาณ 4 นาที อุณหภูมิจะสูงขึ้นกว่า 400 องศาเซลเซียส

วิธีแก้ไข

ถ้าทราบตำแหน่งต้นเพลิงและสามารถระงับเพลิงได้ ควรระงับเหตุเพลิงไหม้ ด้วยความรวดเร็ว ไม่ควรเกิน  4 นาทีหลังจากเกิด

เปลวไฟควรหนีจากจุดเกิดเหตุให้เร็วที่สุด ไปยังจุด รวมพล (Assembly area)

1.4 ไฟไหม้ลุกลามรวดเร็วมาก

เมื่อเกิดเปลวไฟขึ้นมาแล้ว ท่านจะมีเวลาเหลือในการเอาชีวิตรอดน้อยมาก

ระยะการเกิดไฟไหม้ 3 ระยะ ดังนี้




1.4.1  ไฟไหม้ขั้นต้น คือ ตั้งแต่เห็นเปลวไฟ จนถึง 4 นาที สามารถดับได้ โดยใช้เครื่องดับเพลิงเบื้องต้น  แต่ผู้ใช้จะต้องเคยฝึกอบรมการใช้เครื่องดับเพลิงมาก่อน จึงจะมีโอกาสระงับได้อย่างมีประสิทธิภาพ




1.4.2  ไฟไหม้ขั้นปานกลาง ถึงรุนแรง คือ ระยะเวลาไฟไหม้ไปแล้ว 4 นาที ถึง 8 นาที อุณหภูมิจะสูงมากเกินกว่า 400 องศาเซลเซียส  หากจะใช้เครื่องดับเพลิง เบื้องต้น ต้องมีความชำนาญ และต้องมีอุปกรณ์ จำนวนมากเพียงพอ  จึงควรใช้

ระบบดับเพลิงขั้นสูง จึงจะมีความปลอดภัย และมีประสิทธิภาพมากกว่า




1.4.3   ไฟไหม้ขั้นรุนแรง คือ  ระยะเวลาไฟไหม้ต่อเนื่องไปแล้ว เกิน 8 นาที และยังมีเชื้อเพลิงอีกมากมายอุณหภูมิจะสูงมากกว่า  600  องศาเซลเซียส ไฟจะลุกลามขยายตัวไปทุกทิศทางอย่างรุนแรงและรวดเร็ว การดับเพลิงจะต้องใช้ผู้ที่ได้รับการฝึก พร้อมอุปกรณ์ในการระงับเหตุขั้นรุนแรง